Wat is een AMM?
Risicowaarschuwing. Handelen in perpetual futures en andere hefboomproducten op cryptoactiva is zeer risicovol. Een groot deel van de particuliere handelaren verliest geld, handel nooit met geld dat je niet volledig kunt missen. Disclaimer
Een automated market maker (AMM) is de manier waarop de meeste decentralized exchanges prijzen bepalen: niet door kopers en verkopers aan elkaar te koppelen, maar met een formule die de prijs afleidt uit de verhouding tussen de tokens in een pot geld, de liquidity pool.
Dit artikel hoort bij het hoofdthema Liquidity & AMM’s binnen de Academy.
Hoe het mechanisme werkt
Een pool bevat twee tokens, bijvoorbeeld ETH en USDC. De meest gebruikte formule is het constant product: het product van beide saldi blijft bij een swap gelijk, x maal y is c. Koop je ETH uit de pool, dan gaat er ETH uit en USDC in. De verhouding verschuift, en daarmee de prijs die de volgende koper krijgt.
Twee dingen volgen daar direct uit:
- De prijs beweegt tijdens je eigen trade. Je krijgt niet één prijs maar een gemiddelde over de beweging die je zelf veroorzaakt. Dat verschil heet slippage.
- De diepte van de pool bepaalt hoeveel dat kost. In een pool van een paar miljoen verschuift een order van duizend euro vrijwel niets. In een pool van vijftigduizend euro verschuift diezelfde order de prijs merkbaar.
De pool loopt nooit leeg: hoe minder er van een token in zit, hoe duurder het wordt. In theorie is er dus altijd een prijs, ook als er even geen enkele andere handelaar actief is. Dat is precies wat een AMM oplost ten opzichte van een orderboek dat in een rustige markt leeg staat.
Wie de tokens in de pool stopt, is de liquidity provider. Die ontvangt een deel van de handelskosten van elke swap die door de pool loopt, naar rato van zijn aandeel.
Van één curve naar een prijsbereik
De eerste generatie AMM’s spreidde de liquiditeit over de hele prijscurve, van nul tot oneindig. Dat is eenvoudig, maar het overgrote deel van dat kapitaal ligt bij prijzen waar nooit gehandeld wordt.
Nieuwere versies laten providers hun kapitaal binnen een zelfgekozen prijsbereik zetten, geconcentreerde liquiditeit. Rond de actuele koers wordt de pool daarmee veel dieper bij hetzelfde ingelegde bedrag, wat de slippage voor handelaren verlaagt. De keerzijde ligt bij de provider: loopt de koers uit het gekozen bereik, dan doet zijn positie niet meer mee en verdient hij niets. Een positie beheren is daarmee werk geworden in plaats van iets wat je wegzet.
Risico’s
Impermanent loss is het bekendste risico voor liquidity providers. Lopen de koersen van de twee tokens uit elkaar, dan houdt de pool automatisch meer van het gedaalde en minder van het gestegen token aan. Haal je dan je inleg op, dan is die minder waard dan wanneer je de tokens gewoon had vastgehouden. De ontvangen handelskosten kunnen dat verschil goedmaken, maar dat is geen gegeven.
Voor handelaren zijn de belangrijkste risico’s:
- Slippage bij dunne pools, zeker bij minder verhandelde tokens. Check de geschatte uitkomst voordat je bevestigt.
- Sandwich-aanvallen. Zet je je slippagetolerantie hoog om een order zeker uitgevoerd te krijgen, dan geef je iemand anders de ruimte om er vlak voor en vlak na je trade tussen te gaan zitten.
- Nep-tokens. In de meeste AMM’s kan iedereen een pool aanmaken voor elk token. Een bekende naam in de lijst zegt niets, alleen het contractadres zegt iets.
Zie de disclaimer voor de volledige risicowaarschuwing.
In de praktijk
Het bekendste voorbeeld is Uniswap, dat het model groot maakte en waar de meeste spot-liquiditeit op Ethereum en de grote Layer 2’s te vinden is.
Ook buiten de spotmarkt kom je AMM-achtige constructies tegen: verschillende perpetuals-DEX’s laten je in een pool storten waar de handelaren tegenaan traden, met een ander risicoprofiel dan een klassieke tokenpool.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen een AMM en een orderboek?
Bij een orderboek koppelt de beurs jouw koop- of verkooporder aan die van een andere handelaar. Een AMM werkt zonder tegenpartij: je handelt rechtstreeks tegen een liquidity pool, en een formule bepaalt de prijs op basis van de verhouding tussen de tokens in die pool. Daardoor kun je ook traden in markten waar op dat moment weinig andere handelaren actief zijn.
Waarom wijkt de prijs die ik krijg af van de marktprijs?
Dat komt door slippage. Hoe groter jouw trade is ten opzichte van de pool, hoe meer je de verhouding in de pool verschuift, en hoe verder de prijs meebeweegt terwijl je order wordt uitgevoerd. Bij kleine pools of grote orders kan dat flink oplopen, dus check altijd de geschatte slippage voordat je bevestigt.
Loop ik risico als ik liquiditeit lever aan een AMM?
Ja. Het bekendste risico is impermanent loss: als de koersen van de twee tokens uit elkaar lopen, kun je minder overhouden dan wanneer je de tokens gewoon had vastgehouden. De handelskosten die je als liquidity provider ontvangt, kunnen dat deels of helemaal compenseren, maar dat is niet gegarandeerd. Lever daarom alleen liquiditeit met geld dat je kunt missen.
Risicowaarschuwing
Handelen in cryptoactiva en in hefboomproducten daarop, waaronder perpetual futures ("perps"), is zeer risicovol. Een groot deel van de particuliere handelaren verliest geld met deze producten. Hefboomwerking vergroot zowel winst als verlies en kan je verlies laten oplopen tot boven je inleg. Posities kunnen automatisch worden gesloten (liquidatie) voordat je kunt ingrijpen, en een deel van de platformen die wij bespreken biedt geen negatiefsaldobescherming.
Handel nooit met geld dat je niet volledig kunt missen. TradeOnDEX geeft geen beleggingsadvies, geen persoonlijke aanbeveling en geen garantie op resultaat. Elke beslissing die je neemt is je eigen beslissing en je eigen verantwoordelijkheid.